Grondvesten van de Chinese cultuur


Reeds meer dan 5000 jaar is continuïteit gegeven aan tradities en grondvesten die zich door de verschillende millenia heen hebben ontwikkeld en verfijnd tot de Chinese cultuur. Naast de verschillende geo-politieke periodes en dynastieën als markeerpunten, zijn er ook meer algemeen culturele mijlpalen die vorm hebben gegeven aan bepaalde kunsten en tradities tot op vandaag. Wie dus iets wil begrijpen van Chinese kunsten of andere zaken van Chinese oorsprong kan zich best enig idee vormen, hoe summier ook, van deze invloeden en benaderingen.

We kunnen uiteraard niet alles in detail gaan beschrijven, dat is onmogelijk. Maar we willen toch een poging doen een algemene synthetische introductie te geven. We weten dat dit zeer onvolledig is en zelfs te cliché-matig zal zijn. Benader dus volgende inhoud met een open, dynamische geest en onderzoek best zelf kritisch de inhoud via verdere gespecialiseerde literatuur.

Verschillende fundamenten hebben zoals gezegd vorm gegeven aan de typische Chinese cultuur. In grote lijnen kan men zeggen dat volgende grote assen elkaar in wisselwerking hebben verrijkt en bepaald, en ook tot op de dag van vandaag gelden :

1/ observaties en theoretische grondslagen:

Zin voor gedetailleerde observatie gedurende duizenden jaren die resulteerden in de specifieke Chinese filosofie en wetenschappen:

*I Jing (boek der veranderingen) met de introductie van Taiji : Yin-Yang en de daaruitvolgende dynamiek van trigrammen en hexagrammen

*Energie – Qi – als basis van het leven

*de leer van de 5 fases of 5 elementen (Wu Hsing)

Er is geen deel van het Chinese leven of cultuur dat niet fundamenteel doordrongen is van deze concepten. Met bijgevolg toepassingen in alle vormen van cultuur : schilderkunst, kalligrafie, architectuur in de breedste zin van het woord (cfr feng shui), culinaire tradities, geneeskunde, martial arts, muziek,…

Daarnaast is specifiek voor de martial arts de invloed van Sun Tzu’s standaardwerk “de kunst van het oorlogvoeren” (The art of war) onschatbaar groot.

2/ humanistisch, spiritueel en geestelijk leven

Een geheel van humanisme en verschillende metafysische en religieuze tradities, echter niet te vergelijken met de westerse benadering: Confucianisme, Taoïsme, Boeddhisme en daarnaast ook Neo-confucianisme, een synthese van deze drie in een breder geheel. Ook zijn er tientallen andere filosofische en religieuze scholen al dan niet binnen deze tradities die verder deze grote domeinen aangevuld en verrijkt hebben (bv. Mencius, Ch’an,…)

3/ een bijzondere aandacht voor gezondheid en geneeskunde : traditionele Chinese geneeskunde (TCM).

De grondslag vindt men in het canonieke geschrift van de Gele keizer “Huang-Di Nei jing” (2e E v Chr), met het belangrijke deel “Su wen” en vele andere werken die dit gedurende de daaropvolgende duizenden jaren verder verfijnden. Ze bepalen tot op vandaag de grote krachtlijnen van de traditionele geneeskunde, waarbij nog steeds wordt verwezen naar deze canonieke werken. De focus ligt hierbij niet op de symptomen maar op de diagnostiek van het grotere geheel en diepere oorzaken en complexe relaties en verbanden.

Vanuit het concept Qi (Energie) worden meridianen en orgaanfuncties met diepere energetische balansen onderzocht en bewerkt (diagnostiek, acupunctuur, massage, farmacologie, Dao-yin,…).

Gezondheid wordt daarbij gezien als een dynamisch uitbalanceren van grotere energiebalansen eerder dan causale oppervlakteverschijnselen behandelen.

4/ zin voor praktische toepassingen

de Chinese cultuur is als geen andere steeds bekend voor haar praktische geest: het uitwerken van toepassingen zijn steeds een grote drijfveer geweest die voornoemde assen hebben getest. Het moet “werken”, de resultaatsgebondenheid in de realiteit is steeds een cruciaal tegengewicht geweest voor de eerder theoretische en spirituele benaderingen. Veel uitvindingen vinden hun oorsprong in China (kompas, acupunctuur, papier, boekdrukkunst, seismograaf, cartografische noteringen, paraplu, buskruit…) die tot op vandaag al dan niet rechtstreeks gebruikt worden. In twee woorden : de chinese cultuur is bijzonder praktisch ingesteld.

Uiteraard kunnen we hierover nog duizenden pagina’s vullen. En nogmaals, deze samenvatting is te cliché. Er is een bijzonder rijk en divers verhaal dat je best stap voor stap ontdekt via andere gespecialiseerde cursussen en literatuur. We hopen hier later nog enkele bijdragen bij te leveren, al kan je natuurlijk ook zelf verder op zoek gaan naar enkele standaardwerken over deze verschillende domeinen. Prettige reis…

+ There are no comments

Add yours